Staken!


Deze column van creatief directeur Jeroen van Erp verscheen al eerder in het magazine Vormberichten.

Laat ik het onderwerp maar meteen noemen: verantwoordelijkheid. Hoe gaan we daar mee om als ontwerpers? Nee, ik heb zeker niet alle kant en klare antwoorden maar ik kan het onderwerp ook moeilijk laten liggen. Het was een ietwat onbeduidend tweetje van @willemdudok (actief op het snijvlak van politiek, communicatie en onderwijs) dat de aanleiding was voor deze column.

10 augustus 2011

Wie het apparaat op de foto herkent hoef ik helemaal niets uit te leggen. Voor de onwetenden: het is de bedoeling al draaiende aan de druk(!)knop je door het menu te worstelen. Daarbij moet je de verwachte parkeertijd en ook je kenteken er in zien te fietsen. Hierbij is het verschrikkelijk irritant dat de feedback op het scherm achterloopt op wat je doet met de knop. Kortom: een aanslag op je geduld. En dan wil ik het nu niet hebben over de instructie, de matige leesbaarheid van het scherm en de nogal visieloze vormgeving van het apparaat. En dat terwijl er een prima alternatief elders in Amsterdam staat met een touchscreen.

Ik heb me de afgelopen 2 jaar een keer of 5 moeten onderwerpen aan de geseling om hier een juist parkeerkaartje uit te toveren, maar als incidentele gebruiker kan ik me nog over de irritatie heen zetten. Met de gedachte dat een gemeentelijke instantie heeft besloten dit gedrocht aan te schaffen heb ik al meer moeite. Maar vooral het idee dat íemand dit geval heeft ontworpen, heeft me vanaf Willem Dudoks tweetje bezig gehouden.

Ja, er moet ook iemand opdrachtgever zijn geweest, er in geloofd hebben en er zelfs in hebben geïnvesteerd. Tja, daar heeft ook iemand boter op zijn of haar hoofd. Maar íemand moet het bedacht of getekend hebben. Onder grote druk wellicht? Zal wel niet, anders was dat wel een keer boven komen drijven (design-leaks?). Heeft iemand onder officieel protest zich hiermee bezig gehouden – onder het mom ‘de schoorsteen moet roken’? Het zou kunnen, maar dat is dan wel erg laf. Of is het domweg een kwestie van volstrekt incapabel zijn? Sorry, maar ik kan me in dit geval niet voorstellen dat je in de eerste de beste gebruikstest – inclusief je eigen ervaring - niet hebt gezien dat je met dit geval werkelijk niemand een plezier doet behalve de mannen van parkeerbeheer. De gebruiker moet hier simpelweg genegeerd zijn.

Een ander voorbeeld: de NS heeft in al haar wijsheid besloten de wc’s te weren uit de nieuwe serie sprinters. De eerste serie is wc-loos opgeleverd onder het mom van ‘een aanzienlijke kostenbesparing’ en vermeend beperkt gebruik op korte afstanden (naar verluidt zal de nieuwe serie wel wc’s bevatten). Volgens mij gaat een treinstel minimaal 30 jaar mee. Ik kan erg veel redenen bedenken (toenemende vergrijzing, toekomstig gebruik van de treinstellen op andere trajecten, tegemoet komen aan verwachtingen van de reiziger enz.) om ze er toch in te tekenen. Bovendien heb ik van architecten geleerd dat het vanwege de kosten interessant is om het werk in het werk te maken – de kosten om ze er later alsnog in te maken zijn exorbitant groot. Ook in dit project heeft een ontwerper ‘zijn werk gedaan’. Ook hier heb ik nergens de spandoeken, blogs of ingezonden brieven gezien van boze of stakende designers (trouwens ook niet van een verontwaardigd reizigerspanel dat betrokken was bij een test).