Drie jaar geleden werd Fabrique uitgenodigd om met en voor Museum Boijmans van Beuningen een web strategie te ontwikkelen. In een aantal sessies met eigen mensen en een aantal externe inspiratoren werd een strategie van losse web-initiatieven ontwikkeld. Het dualistisch karakter van het museum en het grote aantal sterk verschillende doelen, doelgroepen en ideeën leidde tot deze strategie. Museum Boijmans van Beuningen is in zijn fysieke aanwezigheid niet in een enkele structuur te vatten en dus wil je dat online ook niet nastreven. Het fysieke museum heeft een variëteit aan collecties en activiteiten (vaste kunsthistorische opstelling, pre-industriële gebruiksvoorwerpen, design, wisselende tentoonstellingen en evenementen). De online aanwezigheid zal deze variëteit meedragen en versterken. Nu drie jaar later staat er een volwassen online omgeving. Met ArtTube, het video platform, een online collectie, een “mijn” omgeving en als laatste onderdeel “ALMA“.
ArtTube, video’s over kunst en design
Na het vaststellen van deze web strategie is het museum op zoek gegaan naar financiering. Deze werd in eerste instantie gevonden bij het VSB Fonds. Het eerste project dat we in eind 2009 lanceerden was ArtTube.
ArtTube is een video platform over kunst en design. Oorspronkelijk bedacht als een “klein en eenvoudig” platform, maar spontaan uitgegroeid tot een volwassen video omgeving. Terwijl dit platform werd ontwikkeld lanceerde het Indianapolis Museum of Art (IMA) haar platform ArtBabble. Deze platforms dienen hetzelfde doel. ArtTube en ArtBabble brengen korte (en ook lange) video’s bij elkaar over kunst en design. Dit maakt een laagdrempelige toegang tot de museumverhalen mogelijk en biedt het museum een plek om video’s in de eigen web omgeving met eigen context te ontsluiten. Het museum kan deze video’s ook op YouTube plaatsen maar heeft dan minder mogelijkheden om verbanden aan te brengen. Boijmans plaatst veel van haar video’s overigens door op ArtBabble en op YouTube.
Binnen hetzelfde project waaronder ArtTube viel zijn ook BoijmansTV (i.s.m. RTV Rijnmond) en Kunst Studio ontwikkeld. Net als ArtBabble wil het museum ArtTube tot een platform maken en andere instellingen toegang geven tot dit platform.
Collectie online
In de tussentijd was het museum bezig haar collectie verder te digitaliseren en digitaal te ontsluiten. Deze backbone van het museum is online gebracht in het tweede web initiatief: de online collectie.
Het museum gebruikt The Museum System (TMS) om haar collectie te beschrijven en te beheren. C-iT heeft met haar product CollectionConnection de collectie database en de beelden via een index toegankelijk gemaakt. Deze index wordt vervolgens gebruikt om de collectie in beeld en metadata in de website te ontsluiten. Binnen “collectie online” kunnen bezoekers door de collectie browsen en zoeken, tags toevoegen, zien of een werk in het fysieke museum te bekijken is, inzoomen, etc.
Een spannende toevoeging is het koppelen van een Flickr pool aan de objecten. Door bezoekers gemaakte foto’s worden in de website zichtbaar bij een object als het inventarisnummer als tag is toegevoegd. ArtTube is met “collectie online” verbonden en omgekeerd. Zo zijn twee werelden ontstaan met een relevante verbinding.
Mijn Boijmans
Met het online zetten van de collectie is er ook de wens ontstaan voor een persoonlijke omgeving. “Mijn Boijmans” werd als derde wereld toegevoegd en maakt het mogelijk dat bezoekers objecten uit de collectie en video’s uit ArtTube bewaren en voorzien van eigen commentaar. De bewaarde items kunnen in mappen worden geordend en zo kan een bezoeker een eigen dossier samenstellen. Bezoekers kunnen mappen publiek maken zodat deze voor iedereen zichtbaar zijn ook als je niet ingelogd bent. Dit geeft bezoekers, maar ook het museum de mogelijkheid om nieuwe verbanden te leggen en deze te delen met andere bezoekers.
ALMA, Afbeelding Linkt met Artefact
Als laatste in de reeks is in februari 2011 het project ALMA gelanceerd. ALMA staat voor Afbeelding Linkt Met Artefact en het staat voor Alma Ruempol, de conservator die een omvangrijke registratie opzette waarin de collectie pre-industriële gebruiksvoorwerpen werden verbonden met afbeeldingen. Een lepel op een schilderij is zo verbonden met een soortgelijke lepel in de collectie van het museum.
Om ALMA te realiseren is in 2 jaar tijd een omvangrijk papieren registratie gedigitaliseerd en is een groot aantal objecten gefotografeerd. Op de beelden van de schilderijen en prenten heeft het museum image maps aangebracht om aan te geven waar op een afbeelding een gerelateerd object te vinden is. De registratie is daarmee volledig gedigitaliseerd en via de speciaal ontwikkelde website online gebracht.
ALMA is met name bedoeld voor professionals en is gekoppeld aan “Mijn Boijmans”. Op de website kan via voorwerpen of via afbeeldingen naar relaties gezocht worden. De website bevat showcases waarin relaties verder beschreven worden en onderzoek wordt gepubliceerd. Een mooie showcase betreft een vervalsing van een Vermeer door Van Meegeren. Dit schilderij was eerder al ontmaskerd. Op het schilderij zijn wijnglazen te zien die niet voorkwamen in de tijd van Vermeer. Van Meegeren heeft wijnglazen geschilderd uit een veel jonger verleden. Het project ALMA is mede gefinancierd uit de (inmiddels beeindigde) subsidieregeling “digitaliseren met beleid”. Net als bij de online collectie is ALMA gebaseerd op uit TMS met CollectionConnection gegenereerde indexen en de daaraan verbonden beeldbank.
Het museum wil ALMA in de toekomst ook toegankelijk maken voor andere instellingen, zodat ook verbanden tussen artefacten en afbeeldingen tussen verschillende collecties zichtbaar worden en onderzocht kunnen worden.
Boijmans volop aanwezig op het web
In iets meer dan drie jaar tijd is Museum Boijmans van Beuningen volop aanwezig op het web. Toen we met het ontwikkelen van de strategie begonnen was er een matig onderhouden digitale brochure met nieuws en agenda. Nu drie jaar later is er een verbeterde algemene website (door Zicht), een webshop en de vier omgevingen die Fabrique heeft toegevoegd. De stijl van de website is in basis ontwikkeld door het huisstijlbureau van het museum: Thonik. De vier door Fabrique ontworpen en ontwikkelde omgevingen zijn gebouwd in Django, een framework gebaseerd op Python.
We zijn bijzonder trots dat we dit hele traject hebben mogen volbrengen en het museum een volwaardige online aanwezigheid hebben kunnen bieden. We hopen dat de ontwikkeling wordt voortgezet en er meer toepassingen komen. Geruchten gaan de ronde dat de recent gewonnen museumprijs zal bijdrage aan een verdere digitale aanwezigheid van Museum Boijmans van Beuningen.